Từ King's Cup đến “trận đấu tỷ USD” giữa Việt Nam và Thái Lan

“Nghịch lý là Văn Đức và Công Phượng chạy càng nhanh, thì chúng ta đang đi chậm trong việc khai thác các bước chạy của họ cho hiệu quả.” – Nhà báo Đức Hoàng đặt ra vấn đề trên VNExpress hồi cuối năm ngoái.

Việc thiếu vắng những doanh nghiệp mạnh mẽ trong ngành công nghiệp thể thao là một phần nguyên nhân của vấn đề nêu trên.

Thời điểm bài viết được đăng trên VNExpress, một triển lãm thể thao quy mô được tổ chức tại Hà Nội có sự tham gia của gần 120 doanh nghiệp với khoảng 5000 sản phẩm. Triển lãm được tài trợ bởi một doanh nghiệp Pháp, phần lớn các nhà sản xuất đến từ nước ngoài và các doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu xuất hiện trong vai trò nhà phân phối.

Trong bức tranh công nghiệp thể thao Việt Nam, các doanh nghiệp nhỏ là mảng màu lớn. Với họ, việc nhập khẩu và phân phối sản phẩm là lựa chọn an toàn, tiện lợi hơn so với phương án gây dựng một doanh nghiệp sản xuất.

“Nếu cần sản phẩm giá rẻ hãy tìm đến các mặt hàng Trung Quốc, nếu cần các sản phẩm chất lượng cao hãy tìm đến các mặt hàng Thái Lan. Ở đó, có rất nhiều lựa chọn cho các nhà phân phối.” – Nghiêm Ngọc, một chủ doanh nghiệp kinh doanh trang thiết bị, dụng cụ tập luyện boxing đưa ra lý giải.

Trong thị trường găng boxing đang nở rộ ở Việt Nam, nhờ sự phát triển của phong trào tập gym và võ thực chiến, những thương hiệu Thái Lan như Fairtex, Twins hay Top King làm nên định nghĩa về dòng sản phẩm “đắt xắt ra miếng”. Những Jduanl, Wolon, Wesing của Trung Quốc là đại diện tiêu biểu cho phân khúc giá rẻ.

Khoảng trống giá cả ở giữa, doanh nghiệp của Nghiêm Ngọc đang cố gắng khai thác bằng việc sản xuất dòng sản phẩm riêng mang những dấu ấn Việt trên những đôi găng, sau khi xây dựng nguồn vốn từ việc kinh doanh mặt hàng Thái Lan và Trung Quốc.

Nghiêm Ngọc đưa ra lựa chọn này do nhận thấy “thị trường nhiều cơ hội nhưng ít người làm”.

Ông chủ start-up thể thao là một cổ động viên đặc biệt của Công Phượng mỗi khi ĐT Việt Nam thi đấu. Bởi Phượng là một khách hàng đã mua găng do Ngọc sản xuất. Đó là niềm tự hào nho nhỏ của Nghiêm Ngọc khi nói về thành công bước đầu, trên con đường theo đuổi giấc mơ xây dựng một doanh nghiệp thể thao mạnh.

Con đường mà Nghiêm Ngọc và doanh nghiệp của mình đang đi, phần nào giống với chỉ dẫn mà Kasikorn-Research đưa ra cho các thương hiệu thể thao Thái Lan từ hơn 3 năm trước.

Những chỉ dẫn như vậy là điều hiếm có khó tìm khi nhắc đến ngành công nghiệp thể thao Việt Nam.

Những kiến nghị rằng “thể thao Việt Nam nhiều tiềm năng nhưng chưa thể phát triển như mong muốn cần phải thay đổi tư duy cách làm” là điều dễ thấy hơn. Còn sự vận động ngoài thị trường cụ thể ra sao, hình như chủ yếu dựa vào khả năng tự nhận thức của các doanh nghiệp.

Cách đây ít lâu, tờ Nikkei (Nhật Bản) đăng bài viết về tham vọng nâng cao nguồn thu từ các hoạt động liên quan đến thể thao của Thái Lan, đặc biệt là những sự kiện thể thao gắn liền với du lịch. Theo chia sẻ của ông Pongpanu Svetarundra, Thư ký thường trực Bộ Du lịch và Thể thao Thái Lan, doanh thu liên quan đến thể thao của Thái Lan (tính cả du lịch và mua sắm) là 6,37 tỷ USD/năm.

Tác giả bài viết dẫn lời ông Pongpanu Svetarundra về hiệu ứng mà khách du lịch có thể mang tới khi đến Buriram theo dõi cuộc đua Moto GP: “Họ sẽ ở lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn khoảng 50% so với du khách thông thường”.

Ngoài Moto GP, người Thái còn kỳ vọng nhiều từ golf, marathons, đua xe đạp và Muay Thai.

Trường đua Moto GP Buriram ở ngay gần Chang Arena và khán giả Việt Nam trở thành minh chứng sống động cho hiệu ứng trên khi sang Thái Lan xem King’s Cup.

Phần lớn các cổ động viên đã nhuộm đỏ một góc khán đài Chang Arena đi theo tour của các công ty du lịch. Họ không chỉ đến Buriram để xem bóng đá, mà còn tới Bangkok và những thành phố biển như Pattaya hay Phuket để tham quan.

Những người đi tự túc sẽ sang Bangkok, nghỉ lại 1 đêm và hôm sau đi Buriram, quay lại Bangkok rồi trở về Việt Nam, giống như hành trình di chuyển của thầy trò HLV Park Hang Seo.

Dòng người từ Việt Nam sang Thái Lan xem King’s Cup là minh chứng rõ nét về nhu cầu và mức độ chịu chi của khách hàng Việt dành cho các hoạt động liên quan đến thể thao.

Người Thái đã nhanh tay chớp cơ hội để khai thác sự chịu chi ấy bằng giải đấu ngắn ngày ở Chang Arena. Sự nhanh nhạy ấy không đơn thuần là việc đọ sức giữa 2 nền bóng đá, mà còn là thành quả của một chiến lược thể thao – du lịch rõ ràng.

Năm 2020, Thái Lan sẽ tổ chức chặng đua cuối cùng trong bản hợp đồng 3 năm với MotoGP còn Việt Nam sẽ tổ chức chặng đua F1 đầu tiên.

Chúng ta sẽ tận thu nguồn lợi từ một sự kiện thể thao tầm cỡ thế giới như chặng đua F1 ra sao? Khi việc tưởng chừng đơn giản như tạo ra 1 khu vực thuận tiện cho người hâm mộ xin chữ ký cầu thủ hay diễu hành xe bus 2 tầng vẫn chưa làm ổn thỏa.

Khi nền công nghiệp thể thao còn chưa hoàn thiện hình hài, các nhà tổ chức thiếu hụt nhân sự, việc xây dựng những doanh nghiệp thể thao mạnh đang giống như một giấc mơ.

Khi dấu ấn từ việc kết hợp giữa thể thao và du lịch vẫn là gam màu nhàn nhạt.

Gam màu ấy không thể nhạt mãi, trong bối cảnh du lịch đang được kỳ vọng trở thành mũi nhọn của ngành kinh tế, thu về 45 tỷ USD trong 7 năm tới còn thể thao đang là nguồn cảm hứng của cả dân tộc.

Trong khi những sự kiện thể thao lớn do Việt Nam đăng cai như chặng đua xe F1 đầu tiên hay SEA Games 2021 đang đến gần.

Và nếu người Thái không đột nhiên từ bỏ tham vọng nâng cao nguồn thu từ các hoạt động thể thao kết hợp du lịch mua sắm, thì rồi sẽ đến thời điểm thể thao – du lịch Việt Nam phải cạnh tranh quyết liệt với bộ đôi của Thái Lan trong “trận đấu tỷ USD” giữa đôi bên?./.